Krzyża i Zmartwychwstania (śmierci i życia) od siebie oddzielić nie można. Dwie te rzeczywistości zbawcze nawzajem się warunkują. Jest czymś bardzo wymownym, że liturgia nigdy nie czci Krzyża Chrystusowego bez równoczesnego akcentowania i celebrowania Jego zmartwychwstania. Liturgia zawsze patrzy na Krzyż poprzez perspektywę zwycięstwa, krzyż jest drzewem życia, na krzyżu Chrystus zwyciężył śmierć, dokonała się śmierć śmierci.

Tym, który uobecnia (aktualizuje) i czyni dostępnym dla każdego z nas paschalne misterium zbawienia jest Duch Święty. Czyni to poprzez znaki, sakramenty Kościoła, a zwłaszcza Eucharystię. Cała Eucharystia jest upamiętnieniem, czyli uobecniającą Pamiątką (anamnesis).
Duch Święty obecny był w całej tajemnicy Chrystusa (poczęty z Ducha Świętego, był obecny w misterium Ostatecznej Wieczerzy, a także świadkiem Męki), On przygotowuje przyjście Chrystusa i objawia Go jako Zbawiciela, On przemienia dary eucharystyczne i jednoczy Kościół. Duch Święty poprzez sakramenty przetwarza Kościół i czyni go żywym organizmem Zmartwychwstałego. Dlatego paschalne wydarzenia zbawcze Chrystusa, Jego przejście ze śmierci do życia, znajduje swoją wyjątkową syntezę i szczytową formę obrzędową w uroczystości wigilii paschalnej, w czasie której sprawuje się paschalne sakramenty chrześcijańskiej inicjacji (chrzest, bierzmowanie i Eucharystię).
Pierwsza Msza wielkanocna, jaką jest Msza wigilii paschalnej, zawiera w sobie wszystkie poprzedzające je celebry całego Triduum paschalnego. To właśnie w noc paschalną, jak w żadną inną, uobecnia się przez Ducha Świętego i łączy w jedno: przeszłość, teraźniejszość i przyszłość”.

        Do IV wieku w liturgii rzymskiej nie znajduje się śladów dotyczących uroczystych obchodów na pamiątkę Wieczerzy. Jedyną liturgią eucharystyczną trzech dni była liturgia Wigilii Paschalnej. Dopiero w IV w. Zaczęto obchodzić ustanowienie Eucharystii w Wielki Czwartek. Jest pierwszym dniem Triduum Paschalnego. Trzy święte dni wyodrębniono już w czwartym wieku, widząc w cierpieniu, śmierci i zmartwychwstaniu spójną całość. Trzy dni uroczystości wielkanocnych są tak naprawdę tylko jednym dniem świętym, określanym jako Triduum Paschalne – Triduum Sacrum.
W godzinach wieczornych, w porze najbardziej odpowiedniej, odprawia się tzw. Mszę wieczerzy Pańskiej. Jest to naprawdę ostatnia wieczerza Jezusa z uczniami – wspomnienie Paschy Izraelitów przed wyjściem z Egiptu, a zarazem wielki moment ustanowienia Eucharystii i sakramentu kapłaństwa. W czasie śpiewu „Chwała na wysokości…” uderza się w dzwony; po zakończeniu hymnu dzwony milkną aż do Wigilii Paschalnej.
W liturgię Wielkiego Czwartku wpisany jest obrzęd obmycia nóg, praktykowany od czasów św. Augustyna (IV w.): „Czy rozumiecie, co wam uczyniłem? Wy Mnie nazywacie «Nauczycielem» i «Panem» i dobrze mówicie, bo nim jestem. Jeżeli więc Ja, Pan i Nauczyciel, umyłem wam nogi, to i wyście powinni sobie nawzajem umywać nogi. Dałem wam bowiem przykład, abyście i wy tak czynili, jak ja wam uczyniłem…. abyście się wzajemnie miłowali, tak jak Ja was umiłowałem” (J 13, 12-15).

Dzień męki i śmierci Chrystusa na Krzyżu. Dzień modlitewnej ciszy, ale nie żałoby. Stajemy w tym dniu pod krzyżem Jezusa, stajemy wobec milczenia Boga, który stał się posłusznym aż do śmierci i to śmierci krzyżowej. Przeżycie liturgii Wielkiego Piątku wyciska na naszej duszy niezatarty znak ucznia Chrystusowego i umacnia miłość ku naszemu Odkupicielowi. W kościołach odprawiane są nabożeństwa drogi Krzyżowej. W godzinach natomiast wieczornych gromadzą się licznie wierni, aby brać udział w specjalnej liturgii wielkopiątkowej. Składa się ona z procesji, prostracji przed ołtarzem, liturgii Słowa i rozszerzonej modlitwy powszechnej. Drugą część tej liturgii stanowi uroczysta adoracja krzyża, a trzecią Komunia Święta kapłana celebrującego i wiernych. W Wielki Piątek nie odprawia się Mszy Świętej.
Na zakończenie liturgii kapłan uroczyście przenosi Najświętszy Sakrament do tzw. „Grobu Pańskiego”, gdzie wierni będą przybywać na adorację i będą trwać na modlitwie aż do Mszy Świętej rezurekcyjnej.
W naszych domach również staramy się ten dzień przeżyć jak uczniowie Ukrzyżowanego Mistrza. W mieszkaniu winien być wyeksponowany w szczególny sposób krzyż. Najlepiej umieścić go na stole na białej serwecie. O godzinie piętnastej, godzinie śmierci Chrystusa, zapalamy obok krzyża przynajmniej jedną świecę. Niech pali się ona przez cały czas pobytu w mieszkaniu. Możemy również odtwarzać muzykę poważną o motywach pasyjnych. Jeśli to możliwe, do kościoła na liturgię wielkopiątkową udajemy się całą rodziną.
Wielka Sobota
  Dzień spoczynku Pana w grobie. Dzień cichej nadziei, modlitewnego oczekiwania na cud zmartwychwstania. W dniu tym nie ma nic z żałoby, nic ze smutku, ale cicha, wewnętrzna radość płynąca z wiary w bóstwo Chrystusa i z nadziei wypełnienia wszystkiego, co zapowiedział. W kościele przy Grobie Chrystusa modlitewna adoracja, wiosna kwiatów i powaga świec. Wielka Sobota nie jest tak bogata w treść ewangeliczną i dogmatyczną jak Wielki Czwartek i Wielki Piątek. Za to jest najbogatsza w treść liturgiczną, obrzędową, a to dlatego, że stanowiła kiedyś nierozerwalną całość z Wielkanocą. Dziś objawi się ta radość podczas Wigilii Paschalnej kiedy Kościół czuwając, oczekuje na zmartwychwstanie, i obchodzi je w znakach sakramentalnych.
Wspaniałym obrzędem tej liturgii nocy zmartwychwstania jest poświęcenie ognia i zapalenie od niego paschału – świecy wyobrażającej Chrystusa. Z tym paschałem wchodzi procesja do pogrążonego w ciemnościach kościoła, ukazując wiernym jak Chrystus – Światło rozprasza noc grzechu. Następnie śpiewa się w blasku rozżarzonego światłem kościoła wspaniałą pieśń – Exsultet, w której wysławiane są wszystkie dobrodziejstwa, jakie ma ludzkość przez światło, dar Boga. Bowiem gdyby Jezus nie przyniósł światła Ewangelii, bez Jego nauki żylibyśmy w najgłębszych mrokach bałwochwalstwa, zabobonu i pogaństwa. On nam odkrył godność człowieka i sens jego życia, zapewnił nam też swej łaski w drodze powrotnej do niebieskiego Ojca.
Przez cały niemal dzień Wielkiej Soboty trwa istna pielgrzymka rodziców z dziećmi w świątecznych strojach, z koszyczkami, w których ze czcią i nabożeństwem niosą pokarmy do poświęcenia przez kapłana. Udając się z pokarmami do kościoła pamiętamy o adoracji Chrystusa ukrytego w Najświętszym Sakramencie przy Grobie Pańskim. Po powrocie zaś do domu umieszczamy „święconkę” na stole wielkanocnym.